100 lat BP. Historia najwyższej jakości

W roku 2009 BP obchodziła stulecie istnienia. Od początku działalności cel firmy pozostaje niezmienny – dostarczanie energii w różnych postaciach i umożliwienie przemieszczania się milionom ludzi na świecie.

Fontanna czarnej ropy

Początki marki BP sięgają roku 1901, kiedy bogaty Brytyjczyk, William Knox D’Arcy, otrzymał koncesję od szacha Persji na eksploatację – nieodkrytych jeszcze – złóż ropy. Poszukiwania zlecił George’owi Reynoldsowi, człowiekowi niezwykle upartemu, który głęboko wierzył, że Persja to miejsce bogate w ropę. 

Aby ją znaleźć, Reynolds i jego towarzysze przez siedem lat znosili niewiarygodne upały, mnóstwo rozczarowań, dotkliwe choroby żołądka. Z dokumentów z tamtych czasów wynika, że w ekipie poszukiwaczy, obok Brytyjczyków i Kanadyjczyków, pracowali również Polacy – na liście płac znajdują się nazwiska: Gregor Kolodrubski (kowal), Josef Mosingwiez (mechanik) i Stanislaw Szclejowski (kowal). Zarabiali po 18 funtów miesięcznie. 

Poszukiwaczami opiekował się lekarz, Morris Young. Z czasem zaczął też leczyć mieszkańców terenów, na których odbywały się odwierty. Z namiotu w Masjid-i-Suleiman uczynił szpital polowy, a kolejny otworzył w miejscowości Abadan. Były to dwa główne ośrodki medyczne w południowo-zachodniej Persji zwalczające wiele chorób i epidemii spowodowanych złą jakością wody. W owym czasie doktor Young stał się legendą w całej Persji. 

Po siedmiu długich latach bezskutecznego wiercenia D’Arcy stanął wobec wizji bankructwa – zainwestował w poszukiwania niemal cały swój majątek i teraz groziła mu jego utrata. Wysłał więc do Reynoldsa telegram: „Wiercić na głębokość 500 m, a potem zrezygnować”. 

Wczesnym rankiem 26 maja 1908 roku w obozie, w którym mieszkali poszukiwacze, można było poczuć silny odór siarki. O czwartej nad ranem wiertło osiągnęło głębokość 360 m i niebo zakryła fontanna czarnej ropy. Pięć dni później D’Arcy otrzymał dobrą nowinę. „Jeśli to prawda, koniec z naszymi problemami” – krzyknął rozpromieniony. 

Wystarczył rok, aby Angielsko-Perska Kompania Olejowa, która z czasem stanie się koncernem BP, rozkwitła jako niezwykle dochodowy interes. 

Niełatwe początki

Przed 1914 rokiem angielsko-perski projekt po raz drugi w swojej historii znalazł się na krawędzi bankructwa. Spółka posiadała mnóstwo ropy naftowej, ale nie mogła jej sprzedać. Samochody były nadal zbyt drogie, aby liczyć na masowego odbiorcę paliw, a coraz więcej firm w Europie i tzw. Nowym Świecie opanowywało rynek olejów przemysłowych. Premier Churchill wskazywał na konieczność wyspecjalizowanego zaopatrzenia kraju w ropę naftową. Wezwał swoich kolegów w parlamencie, aby „zwrócili uwagę na szeroką ekspansję roponośnych regionów świata!”. Jego zdaniem, tylko Angielsko-Perska Kompania Olejowa, będąca własnością Brytyjczyków, może właściwie chronić rodzime interesy. Dwa tygodnie później wybuchła I wojna światowa. 

Wkrótce brytyjski rząd zajął aktywa British Petroleum, spółki utworzonej przez firmę niemiecką, która chciała wypromować swoje produkty w Wielkiej Brytanii. W 1917 roku Skarb Państwa sprzedał je angielsko-perskiej kompanii. Dzięki temu przejęła ona sieć dystrybucji: 520 składów paliw, 535 cystern kolejowych, 1102 pojazdy, cztery barki i 650 koni. 

W tym samym roku, kiedy wojna zbliżała się do końca, Marynarka Królewska zasygnalizowała, że paliwo z angielsko-perskiej spółki powoduje problemy z pracą silników okrętowych w niższych temperaturach. Szefowie kompanii podjęli wówczas decyzję o zakupie XVIII-wiecznego zamku w Sunbury-on-Thames, niedaleko Londynu. W jego piwnicach utworzono laboratorium badawcze, w którym rozpoczęto pracę nad poprawą jakości paliwa. 

Paliwo ze znaczkiem BP

Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku znacznie wzrosła liczba samochodów jeżdżących po drogach krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych. Przestano nazywać je „powozami bez koni” i zaczęto dostrzegać ich zalety. Wzrosło zapotrzebowanie na paliwo. W Wielkiej Brytanii na pompach z paliwem pojawił się znaczek BP wraz z brytyjską flagą „Union Jack” jako symbolem patriotyzmu. W 1921 roku zainstalowano 69 pomp, a cztery lata później było ich już ponad 6 tysięcy! 

Przy drogach w Europie litery BP stawały się coraz bardziej rozpoznawalnym znakiem firmowym. Angielsko-perska kompania produkująca paliwa BP zaczęła je wprowadzać z wielkim rozmachem na rynki europejskie. W niemieckim magazynie reklamowym z 1936 roku przedstawiono mechanika pracującego przy samolocie, a nad jego głową znajdował się szyld z napisem BP. 

Wszystko zmieniło się jesienią 1939 roku, kiedy Wielka Brytania przyłączyła się do II wojny światowej. Benzyna stała się towarem reglamentowanym. Brytyjska armia zaczęła stosować paliwa, oleje i produkty smarne spółki Castrol. 

Z każdym miesiącem rosło ryzyko związane z transportem ropy naftowej z Iranu do Wielkiej Brytanii. W tej sytuacji rząd brytyjski zwrócił się do firmy BP, aby bardziej intensywnie eksploatowała krajowe złoża ropy i rozpoczęła poszukiwania nowych. Wobec takiego apelu spółka zwiększyła produkcję w zakładach Nottingham. Wydobycie było stosunkowo niewielkie, ale na tyle znaczące, aby pomóc krajowi przetrwać. Ilość produkowanego paliwa była jedną z najściślej chronionych tajemnic II wojny światowej. 

Era się kończy, era się zaczyna

Przemiany polityczno-gospodarcze zachodzące w Iranie nie pozostały bez wpływu na losy BP. Premier kraju, który gwałtownie sprzeciwiał się obecności angielsko-irańskiej spółki na Bliskim Wschodzie, w 1951 roku przekonał parlament do nacjonalizacji całego rynku paliwowego. W odpowiedzi rządy na całym świecie wprowadziły bojkot irańskiej ropy. W ciągu 18 miesięcy irańska gospodarka popadła w ruinę. Tłumy na ulicach domagały się dymisji premiera Mohammeda Mossadegha. 

Obie strony wróciły do stołu negocjacyjnego. W rezultacie zgodzono się, aby wydobyciem irańskiej ropy zajmowały się międzynarodowe konsorcja, takie jak Standard Oil Indiana (Amoco) oraz kilka innych. Udział angielsko-irańskiej spółki wyniósł 40%. Dżentelmeńska umowa pomiędzy byłym szachem Persji i Williamem D’Arcym przeszła do historii. W 1954 roku zarząd firmy zmienił nazwę na British Petroleum. 

Koniec lat 50. oznaczał również dla BP ogrom prac związanych ze znalezieniem nowych złóż ropy naftowej. Wielkiego odkrycia oczekiwano na Alasce. Ale w 1968 roku, po dekadzie wiercenia suchych studni wzdłuż North Slope, BP zamierzała się wycofać. Sprzęt został już spakowany i oczekiwał na wysyłkę, kiedy konkurencyjne konsorcjum złożyło podejrzanie hojną ofertę na eksplorację złóż należących do BP wzdłuż krawędzi Prudhoe Bay. Atlantic Richfield (ARCO) i Humble Oil (Exxon) nie informowały nikogo, ale znalazły ropę w swojej studni „ostatniej szansy” w środkowej części Prudhoe Bay. BP wznowiła poszukiwania i w 1969 roku natrafiono na jeden z największych zbiorników ropy w historii na kontynencie północnoamerykańskim. 

W tym samym czasie w Wielkiej Brytanii prowadzono badania nad złożami wzdłuż wybrzeża nad Kanałem La Manche i na Morzu Północnym. Nawet w samym BP mało kto wierzył, że uda się tam odnaleźć ropę. A jednak – sześć miesięcy później odkryto złoże „Forties”, z którego można było wytwarzać 400 tys. baryłek czystej ropy naftowej dziennie. Lekcja z lat 70. miała silny wpływ na strategię rozwoju BP do końca XX wieku. 

Dalszy rozwój

Przypadające na lata 70. zmiany na Bliskim Wschodzie zaskoczyły przemysł paliwowy na świecie. Najbogatsze państwa regionu – Iran, Irak, Arabia Saudyjska, Abu Dhabi, Katar – ogłosiły, że w ciągu najbliższej dekady znacjonalizują swoje złoża ropy naftowej. Dla BP ten fakt miał fundamentalne znaczenie. W 1975 roku z tamtejszych złóż wyeksportowano 140 milionów ton ropy naftowej. Do 1983 roku liczba ta miałaby się skurczyć do 500 tysięcy ton. To oznaczało, że produkcja ropy z państw arabskich spadłaby z 80 do niecałych 10%. Ponieważ do tej pory cała strategia BP opierała się na eksploracji złóż na Bliskim Wschodzie, stało się jasne, że koncern musi poszukać nowych złóż ropy w innych częściach świata. Na szczęście niedawno odkryto złoża w Prudhoe Bay na Alasce i pola „Forties”. Ich otwarcia dokonała w 1975 roku królowa Elżbieta II. 
Rurociąg Trans-Alaska o długości 1200 kilometrów był największym osiągnięciem inżynierii lądowej w Ameryce Północnej, a jego budowa jedną z najpilniej obserwowanych na świecie. BP i Atlantic Richfield musiały dostarczać szczegółowe raporty na temat każdego potencjalnego zagrożenia dla środowiska naturalnego. 
W tym samym czasie w Wielkiej Brytanii prowadzono badania nad złożami wzdłuż wybrzeża nad Kanałem La Manche i na Morzu Północnym. Nawet w samym BP mało kto wierzył, że uda się tam odnaleźć ropę. A jednak – Ostateczny projekt rurociągu przewidywał umocowanie go na specjalnych kolumnach nad powierzchnią ziemi, aby ciepło płynącej ropy nie stopiło wiecznej zmarzliny oraz aby rury nie zakłócały szlaków migracji licznych stad karibu. 
Przewlekła debata dotycząca projektów na Alasce była dla BP ważną lekcją, aby już na wstępie do przygotowywania dużych projektów zwracać uwagę na aspekty związane z ochroną środowiska. BP zaczęła poszukiwać rozwiązań łączących innowacyjność i pomysłowość z wyzwaniami stawianymi przez ekologię. 

W nowe stulecie

Kolejnym ważnym krokiem w historii BP był rok 1987 – wówczas to brytyjski rząd sprzedał ostatni posiadany pakiet akcji BP. W pełni sprywatyzowana spółka przeprowadziła reorganizację, skupiając się na tym, co zawsze leżało u podstaw jej działalności: poszukiwaniu, udoskonalaniu, transporcie i sprzedaży paliw. 
Przełom stuleci przyniósł kolejne zmiany. W obliczu silnej konkurencji w branży energetycznej oraz postępujących światowych fuzji koncerny BP i Amoco połączyły się, tworząc BP Amoco. Następnie do portfolio dołączyło ARCO, rywal BP w Północnej Alasce. Grupę uzupełniły także Castrol, producent olejów silnikowych, oraz jedna z najbardziej znanych europejskich marek paliwowych – niemiecki Aral. Koniec XX wieku to czas dużych, długoterminowych projektów w Rosji, w rejonie Morza Kaspijskiego oraz w innych częściach świata, które pozwalają BP budować pozycję na rynku energetycznym. Technologia, z własnym zapleczem badawczym, stwarza możliwości przekraczania kolejnych granic w poszukiwaniu paliw kopalnych. 
W nowym millenium BP zwróciła też uwagę na poszukiwania nowych form niskoemisyjnej energii, jak również wprowadzenie wewnątrz firmy działań zmierzających do redukcji emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Zaangażowała się w kampanię „Czyste Miasta” w Europie, uruchomiła system zarządzania emisją CO2 i rozszerzyła wraz z Amoco działalność w sektorze energii słonecznej. 
W 2000 roku BP przedstawiła nowy, ujednolicony globalny logotyp. Zielono-żółto-biały Helios symbolizuje energię we wszystkich jej formach. Pod nowym szyldem BP wykonała wielki krok w kierunku przeciwstawienia się negatywnym skutkom zmian klimatycznych. Koncern zainstalował kolektory słoneczne na swoich stacjach paliw, wyposażył w te urządzenia także odległe wioski na Filipinach, pomógł wprowadzić na ulice Londynu autobusy napędzane wodorem oraz wprowadził nowe, czystsze i bardziej wydajne rodzaje paliwa, np. BP Ultimate. Powstał także nowy dział – BP Alternative Energy – którego zadaniem jest poszukiwanie na szeroką skalę różnych źródeł niskoemisyjnej energii – słonecznej, wiatrowej, gazu ziemnego, wodoru. 
Od czasu pierwszych poszukiwań złóż ropy naftowej w Persji, BP stała się koncernem globalnym, dostarczając codziennie do 10 mln swoich klientów na całym świecie ogromną ilość ropy naftowej, gazu oraz energii słonecznej. Nowoczesna technologia i własne zaplecze badawcze pozwalają BP na przekraczanie kolejnych granic w poszukiwaniu paliw kopalnych. 
W ciągu naszej stuletniej działalności BP stała się ekspertem w dziedzinie paliw. Stacje benzynowe ze znakiem Heliosa można spotkać przy drogach na wszystkich kontynentach. Dzięki naszemu paliwu miliony ludzi mogą swobodnie przemieszczać się w dowolne miejsce na świecie. Wszędzie tam, gdzie prowadzimy przynoszącą zysk działalność, angażujemy się także w inicjatywy o charakterze społecznym. 
Stuletnia tradycja zobowiązuje nas do ciągłego rozwoju. Mając w pamięci pionierskiego ducha, który towarzyszył poszukiwaczom ropy w Persji, wchodzimy w kolejne stulecie. 
14 kwietnia 1909 
Siedem lat poszukiwań ekipy badacza George’a Reynoldsa przyniosło rezultat – w maju 1908 roku wiertło osiągnęło głębokość 360 m i niebo zakryła fontanna czarnej ropy. 14 kwietnia 1909 roku dokonano rejestracji Angielsko-Perskiej Kompanii Olejowej, która z czasem stanie się koncernem BP. 

Lata 20. i 30. 
Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku znacznie wzrosła liczba aut jeżdżących po drogach Europy i Stanów Zjednoczonych. W Wielkiej Brytanii na pompach z paliwem pojawił się znaczek BP wraz z brytyjską flagą „Union Jack” jako symbolem patriotyzmu. W 1921 roku zainstalowano 69 pomp, w 1925 było ich już ponad 6 tys.! 

1954 
W wyniku zmian polityczno-gospodarczych w Iranie dżentelmeńska umowa pomiędzy byłym szachem Persji i Williamem D’Arcym, który sponsorował prace poszukiwawcze George’a Reynoldsa, przeszła do historii. W 1954 roku zarząd Angielsko-Perskiej Kompanii Olejowej zmienił nazwę na British Petroleum. 

1969–70 
Alaska, ziemie wzdłuż Kanału La Manche, dno Morza Północnego – poszukiwania ropy trwały na tych terenach latami i mimo że pojawiało się zwątpienie, duch pionierski wziął górę – w 1969 roku, po dekadzie wiercenia, na Alasce natrafiono na jeden z największych zbiorników ropy w historii na kontynencie północno-amerykańskim. W 1970 roku w Szkocji odkryto złoże „Forties”, z którego można było wytwarzać 400 tys. baryłek czystej ropy naftowej dziennie. Lekcja z lat 70. miała silny wpływ na strategię rozwoju BP do końca XX wieku. 

1987 
W 1987 roku brytyjski rząd sprzedał ostatni posiadany pakiet akcji BP. W pełni sprywatyzowana spółka przeprowadziła reorganizację struktur, skupiając się wyłącznie na tym, co zawsze leżało u podstaw jej działalności: poszukiwaniu, udoskonalaniu, transporcie i sprzedaży paliw. 

Przełom stuleci 
Pod koniec lat 90. w obliczu silnej konkurencji w branży energetycznej oraz postępujących światowych fuzji, koncerny BP i Amoco połączyły się, tworząc BP Amoco. Następnie do portfolio dołączyło ARCO, rywal BP w Północnej Alasce. Grupę uzupełniły Castrol – producent olejów silnikowych, oraz jedna z najbardziej znanych europejskich marek paliwowych – niemiecki Aral. Powstała jedna organizacja o wartości rynkowej ponad 200 mld dolarów. 

Wiek XXI 
Zaprezentowane w 2000 roku nowe logo BP – Helios – ilustruje dynamiczną energię we wszystkich jej postaciach – od ropy naftowej i gazu do energii słonecznej – którą firma dostarcza codziennie do 10 mln swoich klientów na całym świecie. Nowoczesna technologia i własne zaplecze badawcze pozwalają BP na przekraczanie kolejnych granic w poszukiwaniu paliw kopalnych. 
BP to firma globalna, która jest obecna w ponad 100 krajach na całym świecie, zatrudniając ponad 100 tys. pracowników. 
Dostarczamy światu ogromną ilość ropy naftowej, a jednocześnie prowadzimy badania nad odkryciem alternatywnych źródeł energii. Stacje benzynowe ze znakiem Heliosa można spotkać przy drogach na wszystkich kontynentach. Wszędzie tam, gdzie prowadzimy przynoszącą zysk działalność, angażujemy się także w inicjatywy o charakterze społecznym. Stuletnia tradycja zobowiązuje nas do ciągłego rozwoju. Mając w pamięci pionierskiego ducha, który towarzyszył poszukiwaczom ropy w Persji, wchodzimy w kolejne stulecie.