Soms kan de natuur bijzonder venijnig uit de hoek komen. De berenklauw bijvoorbeeld is een vrij veel voorkomende plant in onze contreien die brandwonden en zelfs blindheid kan veroorzaken. Door zijn grootte en opvallende verschijning kan de plant de interesse wekken van groot en klein. Even aankomen is dan gauw gebeurd, maar dat is dus totaal uit den boze.

Even een moeilijk woord lanceren: fototoxisch. Dat is namelijk wat het sap van de berenklauw is. Het betekent dat dat sap een chemische stof bevat die in combinatie met ultravioletstralen reageert als een zuur. In gewone mensentaal: heb je sap op je huid dan gaat die door zonlicht je huid aantasten. Het verraderlijke is dus dat als je het sap van de berenklauw aanraakt, er niet onmiddellijk iets gebeurt. Het is pas na een zekere tijd in het licht dat de reactie zich manifesteert. Ongeveer 24 uur na contact met het sap kunnen rode, jeukende vlekken ontstaan die enkele uren later overgaan in een scherp begrensde ontsteking van de huid met zwelling en blaarvorming. Die letsels kunnen op echte brandwonden lijken en laten na genezing mogelijk een bruinverkleuring van de huid achter. Het wordt nog erger als er sap in de ogen terechtkomt. Dat kan tijdelijke, en zelfs permanente blindheid veroorzaken. Geen sapje om zonder handschoenen aan te raken dus.

Je vindt Bereklauw terug langs autosnelwegen, spoorlijnen en verwaarloosde tuinen en bossen.

Tips: hoe problemen voorkomen?

Als u het voorgaande gelezen hebt, bent u al behoorlijk geïnformeerd en gewaarschuwd. Dat is een eerste stap.
Raak de plant niet aan, nooit. Waarschuw de kinderen ervoor. Maak hen duidelijk dat dat gemeend is. Verspreid de boodschap!
Waarschijnlijk ten overvloede: laat kinderen nooit fluitjes of blaaspijpjes maken uit de holle stengel van de plant.
Als de plant in de omgeving groeit van kinderspeelplaatsen, kunt u aan de groendienst van uw gemeente vragen om de reuzenberenklauw te verwijderen;
Wanneer u de plant wil verwijderen, zorg voor afdoende beschermkledij. Houd er rekening mee dat het sap door sommige (kleding) stoffen kan dringen. Gelet op het feit dat er bij aanraking geen alarmsignalen worden gegeven, is dat een extra aandachtspunt.

Tips: en wat als het dan toch gebeurd is?

Spoel de huid onmiddellijk en was ze nadien grondig met water en zeep.
Vermijd gedurende een week elke blootstelling aan zonlicht. Doe dat met bedekkende kledij en/of zonnecrème met een hoge beschermingsfactor;
Als er toch huidletsel verschijnt, raadpleeg een arts;
Als er sap in de ogen terechtkomt, moeten de ogen overvloedig gespoeld worden. Contacteer de huisarts en ga bij ernstige irritatie naar de spoeddienst.

De berenklauw plantkundig

In België komen twee soorten van berenklauw voor: de gewone of inlandse berenklauw en de reuzenberenklauw. De reuzenberenklauw kan tot vier, soms vijf meter hoog worden en is dus bepaald indrukwekkend te nemen. In de maanden juli, augustus en september heeft de reuzenberenklauw witte bloemschermen. Met een diameter van vijftig centimeter tot één meter lijken het wel paraplu’s. De ook al enorme bladeren zijn behaard en de stengel is roodgevlekt. Je vindt de plant terug lans autosnelwegen, spoorlijnen en verwaarloosde tuinen en bossen. De gewone, inlandse berenklauw is met twee meter een stuk kleiner dan zijn grote broer. Een ander verschil is het ontbreken van de rode vlekken op de stengel.

Dit artikel is gebaseerd op allerlei bronnen waaronder de Belgische Brandwonden Stichting, de Nationale Plantentuin en Wikipedia