Raport BP pt. „Perspektywy dla rynku energetycznego”: Zwrot w stronę technologii niskoemisyjnych

2016-02-22

Pomimo obecnej słabej koniunktury na światowych rynkach energii i spowolnieniu wzrostu w Chinach, popyt na energię będzie rósł w ciągu najbliższych dwudziestu lat, a także w dłuższej perspektywie, napędzany przez rozwój światowej gospodarki i wzrost zapotrzebowania na energię wynikający z wyższego poziomu aktywności.

Pomimo obecnej słabej koniunktury na światowych rynkach energii i spowolnieniu wzrostu w Chinach, popyt na energię będzie rósł w ciągu najbliższych dwudziestu lat, a także w dłuższej perspektywie, napędzany przez rozwój światowej gospodarki i wzrost zapotrzebowania na energię wynikający z wyższego poziomu aktywności. 

Według opublikowanego dzisiaj najnowszego raportu BP pt. „Perspektywy dla rynku energetycznego”, światowy popyt na energię wzrośnie o 34% w latach 2014 – 2035 w średnim tempie 1,4% rocznie. Gdy całkowite zapotrzebowanie będzie rosło, miks energetyczny ulegnie istotnym przeobrażeniom, a zużycie paliw o niższej zawartości węgla będzie rosło szybciej niż zużycie paliw o wysokiej zawartości węgla w miarę przechodzenia świata na technologie niskoemisyjne.

Raport analizuje długoterminowe trendy związane z energią i zawiera prognozy dla światowego rynku energii na następne dwa dziesięciolecia. Dziś w Londynie  Spencer Dale, główny ekonomista Grupy BP, oraz Bob Dudley, prezes Grupy BP, opublikowali najnowsze wydanie raportu. 

„W obliczu gwałtownego spadku cen ropy i gazu ważne jest, aby nie tylko przystosowywać się do trudnych warunków panujących obecnie, ale także przygotowywać się na kolejne wyzwania. Rynek energetyczny jest rynkiem zjawisk długofalowych, więc musimy przewidywać długofalowe zmiany jakim może ulec krajobraz energetyczny, w którym funkcjonujemy.” – powiedział Bob Dudley.

„Zgodnie z treścią tegorocznego wydania raportu „Perspektywy...”, świat będzie potrzebował coraz więcej surowców energetycznych, lecz miks energetyczny będzie ewoluował w kierunku paliw o niższej emisji dwutlenku węgla. Wydaje się, że będą potrzebne dalsze uregulowania, aby możliwe było spełnienie międzynarodowych wymogów zakładających obniżenie emisji dwutlenku węgla.” 

Ropa naftowa i gaz ziemny głównymi paliwami zaspokajającymi rosnący popyt 
Pomimo szybkiego wzrostu znaczenia innych źródeł energii, „Perspektywy...” przewidują, że paliwa kopalne pozostaną dominującym źródłem energii w okresie do 2035 r. Prognozuje się, że zaspokoją 60% przewidywanego wzrostu popytu i stanowić będą niemal 80% światowych dostaw energii w 2035 r. 

Popyt na gaz ziemny będzie rósł najszybciej wśród paliw kopalnianych w tempie 1,8% rocznie, a zapotrzebowanie na ropę naftową będzie się zwiększać stabilnie o 0,9% rocznie, chociaż jej udział w miksie energetycznym będzie wciąż maleć. Nastąpi gwałtowne spowolnienie wzrostu zapotrzebowania na węgiel tak, że do roku 2035 jego udział w miksie energetycznym spadnie do rekordowo niskiego poziomu, a gaz ziemny zastąpi węgiel na miejscu drugiego pod względem wielkości źródła energii.

Prognozy wzrostu zapotrzebowania na paliwa niekopalne są wyższe niż podane w zeszłorocznym raporcie „Perspektywy...”. Popyt na odnawialne źródła energii, w tym biopaliwa, będzie rósł w tempie ok. 6,6% rocznie, wskutek czego ich udział w miksie energetycznym podskoczy z obecnego poziomu 3% do 9% w roku 2035. 

Czynniki napędzające popyt 
„W ciągu najbliższych dwudziestu lat popyt na energię będzie nadal rósł napędzany przez rozwój światowej gospodarki i wzrost zapotrzebowania na energię wynikający z wyższego poziomu aktywności.” – zauważył Spencer Dale.

Rosnące dochody i liczba ludności to najważniejsze czynniki, których efektem jest wzrost popytu na energię. Do 2035 r. liczba ludności na świecie wzrośnie do niemal 8,8 miliarda, co oznacza że energii będzie potrzebować dodatkowe 1,5 miliarda ludzi. W tym samym okresie PKB wzrośnie ponad dwukrotnie, a ponad połowę prognozowanego wzrostu wygenerują Chiny i Indie. 

„Reformy chińskiej gospodarki ukierunkowane na uzyskanie bardziej zrównoważonego wzrostu sprawiają, że popyt na energię w tym kraju mocno spowalnia, istotnie obniżając światowe zapotrzebowanie na węgiel, którego tempo wzrostu stanowi mniej niż jedną piątą tempa obserwowanego w ciągu ostatnich 20 lat.” – wyjaśnia Dale. „Na świecie zachodzą fundamentalne zmiany, co widzimy po sposobie korzystania z energii i jej rodzajach.”

Ponad połowa wzrostu zużycia energii na świecie związana jest z wytwarzaniem energii elektrycznej, a większość wzrostu generowana jest przez regiony, w których duża część ludności ma ograniczony dostęp do energii elektrycznej. 

Produkcja energii elektrycznej to dziedzina, w której konkurują ze sobą wszystkie paliwa i będzie ona odgrywać istotną rolę w procesie przekształcania się miksu energetycznego w miarę zastępowania elektrowni węglowych przez odnawialne źródła energii i gaz ziemny. Odnawialne źródła energii odpowiadać będą za ponad jedną trzecią prognozowanego wzrostu produkcji energii elektrycznej. 

Silny wzrost notowany przez gospodarki wschodzące będzie pobudzać popyt na ropę naftową, przy czym Chiny i Indie wygenerują ponad połowę wzrostu światowego popytu, a liczba pojazdów na Ziemi zwiększy się ponad dwukrotnie.
 
Wzrost podaży 
Podaż gazu ziemnego rośnie stabilnie dzięki wysokiemu wzrostowi wydobycia gazu łupkowego na świecie. Prognozowane tempo wzrostu wynosi 5,6% rocznie. Udział gazu łupkowego w całkowitej produkcji gazu ziemnego wzrośnie z 10% w 2014 r. do niemal 25% w roku 2035. 

Światowa podaż paliw płynnych zwiększy się o niemal 19 milionów baryłek dziennie do roku 2035, a za większość wzrostu odpowiadać będzie podaż krajów spoza OPEC, w tym zwłaszcza dostawy gazu łupkowego z USA.  Kraje OPEC prawdopodobnie podejmą działania, aby utrzymać ok. 40-procentowy udział w rynku.

W ciągu najbliższych 20 lat tempo wzrostu emisji dwutlenku węgla spadnie o połowę 
Tempo wzrostu emisji CO2 w okresie objętym sprawozdaniem zmniejszy się o ponad połowę w porównaniu do tempa obserwowanego w ciągu ostatnich dwóch dekad. Poziom emisji będzie rósł o 0,9% rocznie, podczas gdy dotychczas rósł o 2,1% rocznie. Silny spadek tempa wzrostu emisji spowodowany jest w niemal równym stopniu przez dwa czynniki: szybszy wzrost efektywności energetycznej oraz ograniczanie emisji w procesie wytwarzania energii elektrycznej.  

Świat zaczyna przestawiać się na system energetyczny z mniejszym udziałem węgla, a szczyt klimatyczny w Paryżu w grudniu 2015 roku stanowił istotny krok w tym kierunku. 
  
Jednak emisja dwutlenku węgla będzie nadal rosła, co oznacza że konieczne będą dalsze uregulowania. Najskuteczniejszym mechanizmem, który może przyspieszyć proces przechodzenia na technologie niskoemisyjne, jest ustalenie globalnej ceny za prawo do emisji na odpowiednim poziomie.

Alternatywne założenia 
Oprócz scenariusza podstawowego tegoroczny raport rozpatruje także ryzyka i niepewności mające wpływ na główną prognozę dla trzech alternatywnych przypadków: 
- wolniejszy wzrost globalnego PKB; 
- szybsze przejście na technologie niskoemisyjne; 
- wyższy wzrost wydobycia gazu łupkowego i ropy ze złóż ścieśnionych. 
Odnawialne źródła energii będą odpowiadać za jedną czwartą wzrostu produkcji energii pierwotnej na świecie do roku 2035 oraz ponad jedną trzecią wzrostu produkcji energii elektrycznej na świecie. 

Zapotrzebowanie na energię w UE w 2035 r. cofnie się do poziomu notowanego 50 lat wcześniej pomimo wzrostu gospodarki o niemal 150%.

Do roku 2021 USA osiągną samowystarczalność energetyczną, a do roku 2030 będą w stanie samodzielnie zaspokoić swój popyt na ropę naftową. 

Chiny zastąpią USA na miejscu największego konsumenta ropy naftowej do 2035 r., lecz zużycie ropy na mieszkańca w tym kraju stanowić będzie zaledwie 27% zużycia w USA.
Globalny wzrost zużycia gazu ziemnego w latach 2014 – 2035 będzie wyższy niż dzisiejsza łączna produkcja gazu w USA i Rosji. 

Do 2035 r. udział węgla w miksie energii pierwotnej będzie niższy niż 25%, co jest najniższym udziałem od czasów rewolucji przemysłowej. 
W okresie objętym raportem Chiny wygenerują więcej energii ze źródeł odnawialnych niż UE i USA razem. 

Zapasowe moce produkcyjne rafinerii oraz rozbudowa mocy zaplanowana na najbliższe 5 lat są wystarczające, aby pokryć wzrost podaży ropy naftowej w okresie objętym raportem.
Informacje w skrócie