Sayt trafiki haqqında məlumat və "cookie" fayllar

Saytımızın səmərəliliyi barədə məlumat toplamaq və təhlil etmək, həmçinin saytımızın funksionallığını təmin etmək üçün biz "cookie" fayllardan (və analoji texnologiyalardan) istifadə edirik. "Cookie" fayllar həmçinin bizə və üçüncü tərəflərə saytımıza və eyni onlayn şəbəkədə, o cümlədən sosial şəbəkələrdə digər üçüncü tərəf vebsaytlarına daxil olarkən gördüyünüz reklamları uyğunlaşdırmağa imkan verir. 'Agree' (Razıyam) düyməsini basmaqla siz "cookie" faylların bu cür istifadə olunmasına razılığınızı bildirirsiniz. Əgər razı deyilsinizdə və ya daha çox məlumat əldə etmək istəyirsinizsə, təqdim olunan linkdən istifadə etməklə "cooki" fayl seçimlərinizi idarə edə bilərsiniz.

Cookie fayllarıni idarə edin
Skip to main content
  1. Əsas səhifə
  2. Biz kimik
  3. Əməliyyatlar və layihələr
  4. Şahdəniz
  5. Şahdəniz-in 30 illiyi faktlarda

Şahdəniz-in 30 illiyi faktlarda

2026-cı ildə Şahdəniz öz 30 illiyini qeyd edir. Bu həm Azərbaycan hökuməti, həm də bp və onun Şahdəniz üzrə tərəfdaşları üçün mühüm bir hadisədir.

 

30 il bundan əvvəl, 4 iyun 1996-cı il tarixində Şahdəniz yatağı üzrə Hasilatın Pay Bölgüsü haqqında Saziş (HPBS) Bakıda SOCAR və xarici şirkətlər arasında imzalanmışdır. HPBS Milli Məclis tərəfindən ratifikasiya edilərək həmin ilin 17 oktyabr tarixində qüvvəyə minmişdir.

 

Şahdəniz dünyanın ən böyük qaz-kondensat yataqlarından biridir və bp-nin indiyə qədər kəşf etdiyi ən böyük qaz yatağıdır.

 

20 ilə yaxındır ki, Şahdəniz Cənubi Qafqaz Boru Kəməri (CQBK) vasitəsilə Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyəni təhlükəsiz və etibarlı şəkildə qazla təchiz edir.

 

2020-ci ilin dekabrında Cənub Qaz Dəhlizinin tamamlanması nəticəsində Şahdəniz Xəzərdən minlərlə mil uzaqda yerləşən Avropa istehlakçılarını qazla təmin etməklə Avropa üçün yeni enerji təchizatı mənbəyinə çevrilmişdir.

 

Şahdəniz yatağının kəşf edilməsi və işlənməsi Azərbaycanın regional və beynəlxalq miqyasda iri qaz təchizatçısı kimi artan rolunu gücləndirərək ölkənin qarşıdan gələn onilliklər ərzində neft və qaz gəlirlərinin artmasına zəmin yaratmışdır. Bu layihə Azərbaycanı ən irihəcmli birbaşa xarici investisiya  ilə təmin etmiş və ölkə iqtisadiyyatını daha da gücləndirmişdir. Azərbaycan quruda yerləşən yeni obyektlərə, dəniz qurğularına və ixrac infrastrukturuna sahib oldu. Bunların hamısı qabaqcıl texnologiyalardan istifadə etməklə beynəlxalq standartlara uyğun inşa edilmişdir.

 

Şahdəniz üzrə sazişin imzalanmasının 30-cu ildönümü Azərbaycanın neft-qaz sənayesinin yeni tarixində mühüm bir mərhələdir. Bu həmçinin SOCAR, bp və Şahdəniz sazişi üzrə bütün digər tərəfdaşlar üçün tarixi əhəmiyyət daşıyan bir gündür.

 

ŞAHDƏNİZ ÜZRƏ BƏZİ MÜHÜM FAKTLAR VƏ RƏQƏMLƏR:

 

  • Şahdəniz Xəzər dənizinin dərinsulu şelfində, Bakıdan 70 km cənub-şərqdə, dənizin 50 metrdən 600 metrədək dərinliyində yerləşir.
  • Nəhəng yatağın sahəsi 140 kvadrat kilometrdən çoxdur.
  • Şahdəniz yatağı 1999-cu ildə kəşf edilmişdir. Yatağda ilkin hesablamalara görə təxminən 1 trilyon kubmetr qaz və 2 milyard barel kondensat ehtiyatı var.
  • Şahdəniz yatağından ilk hasilat 2006-cı ildə əldə edildi. Bu o deməkdir ki, bu il həm də yataqdan ilk hasilatın 20 ili tamam olur.
  • 17 dekabr 2013-cü il tarixində Şahdəniz konsorsiumu Şahdəniz 2 layihəsinin işlənməsi üçün yekun investisiya qərarını elan etdi. Şahdəniz yatağının ikinci fazası 2018-ci ildə hasilata başladı. 
  • 2025-ci ildə Şahdəniz Alfa və Şahdəniz Bravo platformalarından ümumilikdə təxminən 27 milyard standart kubmetr qaz və təxminən 4 milyon ton (təqribən 32 milyon barel) kondensat hasil olunub.
  • İlk hasilat başlayandan 2026-cı ilin 1-ci rübünün sonunadək Şahdəniz yatağından 271 milyard kubmetr qaz və təxminən 53 milyon ton kondensat hasil olunub.
  • Şahdəniz quyuları bp-nin ən məhsuldar quyuları sırasındadır. bp-nin dünya üzrə ən yüksək hasilat göstəricisinə malik 20 quyusundan 17-si Şahdəniz yatağındadır. Bu isə yataq layının yüksək keyfiyyətini və əməliyyat mükəmməlliyini aydın şəkildə nümayiş etdirir.
  • Hazırda Şahdəniz yatağının ən məhsuldar quyusundan hasilat gündə 28 min barel neft ekvivalenti təşkil edir.
  • Bu günə qədər Şahdəniz yatağında ümumilikdə 34 quyu, o cümlədən Şahdəniz 1 çərçivəsində 11, Şahdəniz 2 çərçivəsində isə 23 quyu qazılmışdır. Bu quyulardan 32-si hazırda istismardadır.
  • 2006-cı ildə istifadəyə verildikdən etibarən CQBK, eləcə də CQBKG vasitəsilə daxili bazarlar da daxil olmaqla təxminən 271 milyard kubmetr Şahdəniz qazı ixrac edilmişdir.
  • 2026-cı ilin 1-ci rübünün sonuna Şahdəniz layihəsi üzrə fəaliyyətlərə ümümilikdə 31 milyard dollar əsaslı xərclər çəkilmişdir.
  • Şahdəniz layihəsinin texniki təhlükəsizlik üzrə çox yüksək göstəriciləri var və ətraf mühitə məsuliyyətlə yanaşan bir layihə kimi Şahdəniz çərçivəsində 16 Ətraf Mühitə Təsirin Qiymətləndirilməsi və 98 dəniz, quru və sahilyanı ərazilər üzrə monitorinq tədqiqatları aparılmışdır.